Επτά «εξωγήινοι» πλανήτες με συνθήκες κατάλληλες για ζωή

Κατηγορία ΘΕΜΑΤΑ, Διάστημα

ΔΙΑΣΤΗΜΑ

Posted by Youmagazine Staff

 

Όχι ένας ούτε δύο ούτε τρεις, αλλά επτά μικροί εξωπλανήτες, οι οποίοι έχουν μεγάλες ομοιότητες με τη Γη, ανακαλύφθηκαν γύρω από ένα σχετικά κοντινό άστρο σε απόσταση περίπου 40 ετών φωτός, στον Αστερισμό του Υδροχόου. 

Το σύστημα Trappist-1 περιλαμβάνει έναν ερυθρό νάνο 40 περίπου έτη φωτός μακριά, με επτά πλανήτες σαν τη Γη σε τροχιά γύρω από αυτό το άστρο. Έξι από αυτούς θα μπορούσαν ενδεχομένως να υποστηρίξουν ζωή. Πηγή: NASA
ν

ΕΞΙ από αυτούς τους εξωπλανήτες μπορεί να διαθέτουν ωκεανούς νερού στην επιφάνειά τους, συνεπώς θεωρούνται  ιδανικοί «στόχοι» για την αναζήτηση εξωγήινης ζωής στο μέλλον. Ήδη το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble ερευνά τις ατμόσφαιρες γύρω από αυτούς τους πλανήτες.
Το εν λόγω αστρικό σύστημα διαθέτει τόσο τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών με μέγεθος παρόμοιο της Γης που έχουν ποτέ βρεθεί, όσο και τον μεγαλύτερο αριθμό πλανητών που θα μπορούσαν να φιλοξενούν νερό σε υγρή μορφή και άρα ζωή. Η Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία (NASA) θεώρησε αρκετά σημαντικό το γεγονός για να το προβάλει, διοργανώνοντας σχετική συνέντευξη Τύπου με τη συμμετοχή των επιστημόνων που έκαναν την ανακάλυψη.
Το άστρο είναι ένας πολύ ψυχρός ερυθρός νάνος με την ονομασία Trappist-1 (Trappist = Σιωπηλός), με μέγεθος μόλις το 8% του Ήλιου μας και οριακά μεγαλύτερος του πλανήτη Δία, ενώ η φωτεινότητά του είναι μόλις το 0,05% της φωτεινότητας του Ήλιου. 
Από τους επτά εξωπλανήτες (Trappist-1 b, c, d, e, f, g και h), οι έξι βρίσκονται στη ζώνη που θα μπορούσε να φιλοξενεί ζωή, με θερμοκρασίες που κυμαίνονται από μηδέν έως 100 βαθμούς Κελσίου, δηλαδή ανάλογες των θερμοκρασιών της Γης και της Αφροδίτης.
ν

Τα μεγέθη των πλανητών του συστήματος Trappist-1, που εδώ είναι παρατεταγμένοι ανάλογα με την απόστασή τους από το άστρο τους. Πηγή: NASA
ν

Στο ερώτημα αν κάποια από τις επτά «αδελφές» της Γης διαθέτει όντως κάποια μορφή ζωής, η απάντηση των επιστημόνων προς το παρόν είναι «δεν γνωρίζουμε». Η NASA πάντως θεωρεί ότι το εν λόγω σύστημα εξωπλανητών θα αποτελέσει τον κατ’ εξοχήν στόχο του υπό κατασκευή νέου διαστημικού τηλεσκοπίου «Τζέημς Γουέμπ».
Οι μάζες, το μέγεθος και η πυκνότητα των επτά εξωπλανητών είναι παρόμοια με της Γης. Πιθανότατα είναι και αυτοί βραχώδεις, ενώ μπορεί να έχουν νερό σε υγρή μορφή (ιδίως οι ενδιάμεσοι Trappist-1 e, f και g), κάτι που προς το παρόν πάντως αποτελεί απλή εικασία, καθώς δεν υπάρχει τρόπος για να επιβεβαιωθεί.
ν

Σύγκριση του συστήματος Trappist-1 με το δικό μας ηλιακό σύστημα. Πηγή: NASA
ν

Οι πλανήτες διαγράφουν μια πλήρη τροχιά γύρω από το μητρικό άστρο τους σε μιάμιση έως 13 γήινες μέρες (η διάρκεια του έτους τους). Αν και βρίσκονται πολύ πιο κοντά στο άστρο τους από ό,τι η Γη στον Ήλιο, δεν «ψήνονται» από αυτό, επειδή το Trappist-1 είναι ένα πολύ πιο ψυχρό άστρο, άρα εκπέμπει λιγότερη ακτινοβολία.
Οι ερευνητές από οκτώ χώρες, με επικεφαλής τον Μισέλ Γκιγιόν του Ινστιτούτου Διαστημικών Επιστημών και Αστροφυσικής του βελγικού Πανεπιστημίου της Λιέγης, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό Nature.
ν


ν

Τον Μάιο του 2016 ο Γκιγιόν και οι συνεργάτες του είχαν ανακαλύψει τρεις εξωπλανήτες γύρω από το συγκεκριμένο άστρο, που ονομάσθηκε έτσι επειδή η ανακάλυψη έγινε με τη «μέθοδο της διάβασης» από το ρομποτικό μικρό βελγικό τηλεσκόπιο Trappist διαμέτρου 0,6 μέτρων του Ευρωπαϊκού Νοτίου Αστεροσκοπείου (ESO) στη Χιλή. 
Τώρα, συνδυάζοντας νέες παρατηρήσεις και από άλλα επίγεια και διαστημικά τηλεσκόπια (μεταξύ των οποίων το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο-VLT του ESO και το τηλεσκόπιο Spitzer της NASA), εντόπισαν άλλους τέσσερις εξωπλανήτες στο ίδιο σύστημα.
Οι αστρονόμοι δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν την μελέτη για να μάθουν περισσότερα για το εν λόγω σύστημα, που –όσον αφορά τις τροχιές των πλανητών του– θυμίζει το σύστημα του Δία με τα φεγγάρια του, αλλά σε μεγαλύτερη κλίμακα.
ν


ν

«Πρόκειται για ένα εκπληκτικό πλανητικό σύστημα. Όχι μόνο επειδή βρήκαμε τόσους πολλούς πλανήτες σε αυτό, αλλά επειδή όλοι είναι απρόσμενα όμοιοι σε μέγεθος με τη Γη», δήλωσε ο Γκιγιόν.
Αρχικά οι επιστήμονες νόμιζαν ότι οι περισσότεροι εξωπλανήτες είναι γιγάντιοι, σαν τον Δία ή μεγαλύτεροι. Αλλά όσο αυξάνουν οι παρατηρήσεις εξωπλανητών, τόσο οι αστρονόμοι πείθονται ότι οι πλανήτες με μέγεθος ανάλογο της Γης αφθονούν στο γαλαξία μας. Πιθανότατα το ηλιακό μας σύστημα που, στο εσωτερικό τμήμα του, διαθέτει τη Γη και άλλους τρεις μικρότερους από αυτήν πλανήτες (Άρη, Αφροδίτη, Ερμή), είναι τελικά κάτι συνηθισμένο. 
Εκτιμάται ότι περίπου το 15% των άστρων στη γειτονιά μας είναι πολύ ψυχρά άστρα όπως το Trappist-1, πράγμα που τα καθιστά στόχους των αστρονόμων για μελλοντική έρευνα σε αναζήτηση εξωπλανητών γύρω τους.
ν

Επίλογος

Αξίζει να σημειωθεί ότι από τότε που ιδρύθηκε το 1958 έως και τις αρχές της δεκαετίας του 1990, η NASA διαρρήγνυε τα ιμάτιά της ότι πουθενά αλλού στο σύμπαν δεν υπάρχουν πλανήτες, όχι όπως η Γη αλλά ούτε όπως ο Άρης, η Αφροδίτη, ο Κρόνος ή ο Δίας, και ότι η ύπαρξη πλανητών είναι αποκλειστικό προνόμιο του δικού μας ηλιακού συστήματος. Αυτό το ψεύδος διάρκεσε 32 χρόνια, όμως δεν μπορούσε να συνεχιστεί άλλο. Έτσι, το 1992 η NASA «ανακάλυψε» τους πρώτους εξωπλανήτες και έκτοτε συνεχίζει να ανακαλύπτει ολοένα και περισσότερους λες και είναι στραγάλια.
Σήμερα (Φεβρουάριος 2017) είναι γνωστοί 3.576 εξωηλιακοί πλανήτες σε 2.686 πλανητικά συστήματα. Ο αριθμός αυτός μεταβάλλεται γρήγορα, καθώς νέες ανακαλύψεις προστίθενται κάθε λίγο.
Όμως προσοχή: περιέργως πως όλοι οι εξωπλανήτες που είχαν ανακαλυφθεί έως το 2014 ήταν και πολύ μακριά από τη Γη και οι πιθανότητες να έχουν κάποια μορφή ζωής ανύπαρκτες. Μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια η NASA άρχισε να μιλά για πλανήτες στο μέγεθος της Γης που ενδεχομένως έχουν συνθήκες κατάλληλες για την ανάπτυξη ζωής.
Όπως όμως προβλέπει η Βρετανίδα αστροφυσικός Κάρολ Χάσγουελ: «Νομίζω ότι κατοικήσιμοι πλανήτες με νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνειά τους, θα αποδειχθεί σύντομα ότι υπάρχουν τριγύρω μας σε πολλή μεγάλη αφθονία».