Η διάσωση και η προστασία των αρχαίων θεάτρων

Κατηγορία NEWS, CULTURE, Αρχαία Ελλάδα

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Posted by Youmagazine Staff

 

Ο ιδρυτής του «Διαζώματος» Σταύρος Μπένος μιλά για τη διάσωση και ανάδειξη των μοναδικής ομορφιάς και αξίας αρχαίων θεάτρων της χώρας μας.

44jg45336463727578

Η διάσωση του αρχαίου θεάτρου της Κασσώπης είναι ένας από τους άμεσους στόχους της κίνησης πολιτών «Διάζωμα». Image: Supplied
v

ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΤΙΚΟΣ, άμεσος και αισιόδοξος, ο Σταύρος Μπένος απευθύνθηκε χθες στο κοινό της Γενναδείου Βιβλιοθήκης, όπου παρουσίασε τη φιλοσοφία του «Διαζώματος», της κίνησης πολιτών που ο ίδιος δημιούργησε πριν από οκτώ χρόνια.

Είχε σημασία η χθεσινή παρουσίαση, γιατί οκτώ χρόνια μετά, το «Διάζωμα» έχει εξελιχθεί και έχει ωριμάσει σε κάτι ευρύτερο του αρχικού στόχου για τη διάσωση και ανάδειξη των αρχαίων θεάτρων της χώρας. Χάρη στην κουλτούρα των συνεργειών, που αποτελεί βάση της φιλοσοφίας του «Διαζώματος», ο Σταύρος Μπένος εξήγησε χθες πώς ο στόχος της ολιστικής ανάπτυξης με άξονα τα μνημεία φύσης και πολιτισμού μπορεί να κινητοποιήσει την κοινωνία και την οικονομία.

Με τον στενό συνεργάτη του, αρχαιολόγο Πέτρο Θέμελη, στο ακροατήριο, και άλλα εκλεκτά μέλη της επιστημονικής, αρχαιολογικής και επιχειρηματικής κοινότητας, ο Σταύρος Μπένος μας έβαλε στο θέμα παρουσιάζοντας, με την εμπειρία τριάντα χρόνων στον δημόσιο βίο, χρόνιες πληγές του συστήματος.

«Στη χώρα μας, κανείς δεν συνεργάζεται με κανέναν», είπε. «Όχι μόνο οι κρατικοί φορείς μεταξύ τους αλλά ούτε με την κοινωνία των πολιτών και την επιχειρηματικότητα. Το ελληνικό πολιτικό σύστημα ταυτίζει δύο έννοιες επάλληλες αλλά όχι ταυτόσημες. Τις υποδομές και την ανάπτυξη. Οι υποδομές είναι μια αναγκαία και χρήσιμη συνθήκη αλλά για να φθάσει αυτή να δικαιωθεί και να οδηγήσει στην ανάπτυξη έχει απόλυτη ανάγκη τους ανθρώπους, την πραγματική οικονομία».

Το παράδειγμα της Πολιτιστικής Διαδρομής της Ηπείρου, έργο του «Διαζώματος» είναι χαρακτηριστικό. Εν ολίγοις, μέσω της «Ήπειρος Α.Ε.», θυγατρικής εταιρείας της Περιφέρειας Ηπείρου, δημιουργήθηκε μια νέα τουριστική ταυτότητα, ένα νέο προϊόν που πιστοποιείται με κριτήρια ποιότητας.

Με άξονα τους πέντε αρχαιολογικούς χώρους της Ηπείρου (Δωδώνη, Νικόπολη, Γίτανα, Αμβρακία, Κασσώπη), η Διαδρομή εντάχθηκε στο νέο ΕΣΠΑ, που θέτει ως όρο τα βιώσιμα προγράμματα ολιστικής ανάπτυξης, ούτως ώστε να υπάρχει προοπτική και εργασία. Συνοπτικά, σε ένα βίντεο, που παρουσίασε, ο Σταύρος Μπένος έδειξε με ποιόν τρόπο προχώρησε η ιδέα της συνέργειας στην περίπτωση της Πολιτιστικής Διαδρομής της Ηπείρου.
v

Η ιστορία της Κασσώπης
v

v

Η Κασσώπη ή Κασσωπία ιδρύθηκε στα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. πάνω σε αρχαιότερο οικισμό της παλαιολιθικής εποχής. Υπήρξε πρωτεύουσα των Κασσωπαίων, που ανήκαν στη φυλή των Θεσπρωτών ποτ με τη σειρά τους ανήκαν στους Αιολείς, μια από τις τέσσερις φυλές του ελλαδικού χώρου (Αχαιοί, Ίωνες, Αιολείς και Δωριείς). Η πόλη έφτασε στην ακμή της τον 3ο αιώνα π.Χ. αλλά καταστράφηκε το 168 από τους Ρωμαίους και τη θέση της ως διοικητικού κέντρου πήρε αργότερα η Νικόπολις κοντά στην σημερινή Πρέβεζα.

Η πόλη πήρε το όνομά της από την Κασσιόπη, τη σύζυγο του Κηφέα, βασιλιά της Αιθιοπίας, γνωστή από τον μύθο της Ανδρομέδας και του Περσέως. Επειδή η Κασσιόπη καυχήθηκε ότι ήταν ομορφότερη από την Ήρα και τις Νηρηίδες, προκάλεσε την οργή της Ήρας και των Νηρηίδων, που ζήτησαν από τον θεό της θάλασσας, τον Ποσειδώνα, να την τιμωρήσει. Ο Ποσειδώνας έστειλε ένα κήτος, ένα φοβερό θαλάσσιο τέρας, που κατέστρεφε τα παράλια της χώρας της Κασσιόπης. Για να εξευμενισθεί ο Ποσειδώνας, το βασιλικό ζεύγος υποχρεώθηκε να δώσει την Ανδρομέδα για να τη φάει το τέρας. Τότε εμφανίσθηκε ο Περσέας και τη γλίτωσε.

Μετά τον θάνατό της, η Κασσιόπη καταστερίστηκε (μεταμορφώθηκε στον αστερισμό), όπως και οι υπόλοιποι ήρωες του μύθου. Παντού στην αρχαία Ελλάδα το βασικό σχήμα στον αστερισμό αντιστοιχούσε σε μια γυναίκα καθισμένη πάνω σε ένα θρόνο («Η του θρόνου»).
v

74jg45336463727578

Τα κυκλώπεια πολυγωνικά τείχη της Κασσώπης είχαν μήκος 6 χιλιομέτρων, ύψος 10 μέτρων και πλάτος 3-5 μέτρων. Πηγή: Wikimedia Commons
v

Οι υποστηρικτές

Η θεσμική βάση είναι το Υπουργείο Πολιτισμού, οι Εφορείες Αρχαιοτήτων και η Περιφέρεια Ηπείρου. Σε επίπεδο επιστημονικής γνώσης, εμπλέκεται το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και τα ερευνητικά κέντρα.

Σε επίπεδο χορηγίας και τεχνογνωσίας, εισέρχονται οι χορηγοί που εν προκειμένω είναι το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, η Cosmote, η Νέα Οδός και το Ίδρυμα Κανελλοπούλου. Και επιπλέον, αρωγός στην προσπάθεια είναι και η Εθνική Τράπεζα που μέσω της πλατφόρμας της act4greece έχει δεχθεί το Αρχαίο Θέατρο Κασσώπης για crowdfunding. Όλα αυτά ενεργοποιούνται και συνομιλούν με την πραγματική ζωή μέσα από την κοινωνία, δηλαδή τους επαγγελματίες στον τουρισμό και τους τοπικούς παραγωγούς. Το «σήμα ποιότητος» από την Πολιτιστική Διαδρομή Ηπείρου θα δίνεται σε όσους αντέχουν τα κριτήρια που θέτει.

Είναι ένα παράδειγμα, αλλά σπουδαίο, καθώς η Ήπειρος έχει προχωρήσει πολύ. Αλλά όπως είπε ο Σταύρος Μπένος, και μας έδειξε τον χάρτη της χώρας, όλες οι περιφέρειες πλέον έχουν μπει στον διάλογο και στη διεργασία για τα ολιστικά προγράμματα ανάπτυξης που αξιοποιούν τις ιδιωτικές χορηγίες, την τεχνογνωσία και τις προϋποθέσεις να ενταχθούν οι μελέτες στο ΕΣΠΑ και ακολούθως να προσφερθούν στο κράτος. «Εξ αρχής σταθερή ήταν η θέση μας ότι δεν διαχειριζόμαστε δημόσιο χρήμα», είπε ο Σταύρος Μπένος.

Σε ώριμη φάση είναι επίσης τα προγράμματα για τα Αρχαιολογικά Πάρκα στον Ορχομενό Βοιωτίας (μέσα από το πρόγραμμα Βιώσιμης Αστικής Ανάπλασης) και της Επιδαύρου (που αλλάζει πλήρως την εικόνα μας για τον αρχαιολογικό χώρο, ένα όραμα του αρχαιολόγου Βασίλη Λαμπρινουδάκη).

«Τα μνημεία χωρίς ανθρώπους είναι μια περίπτωση αβδηριτισμού», είπε ο Σταύρος Μπένος, παραλληλίζοντάς τα με μια κρήνη χωρίς νερό.

«Τα μνημεία έχουν ανάγκη τους ανθρώπους για να βγουν από τη μοναξιά, στην οποία είναι βυθισμένα, και να συνδεθούν με την αειφορία και την βιώσιμη ανάπτυξη». Κλείνοντας, μας έδωσε την ωραία είδηση για την εφαρμογή από το 2017 ενός προγράμματος πλοήγησης (μέσω κινητών και τάμπλετ) σε όλα τα μνημεία που γειτνιάζουν με τους νέους αυτοκινητοδρόμους «Το κινητό θα χτυπάει και θα σε ξεναγεί», είπε ο Σταύρος Μπένος για να μας δείξει ότι μόνο «οι συνέργειες» μπορούν να μας οδηγήσουν κάπου.