Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για τις αμερικανικές εκλογές

Κατηγορία Διεθνή

ΔΙΕΘΝΗ

Posted by Youmagazine Staff

 

Οι Αμερικανοί εκλογείς καλούνται σήμερα να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο αμφιλεγόμενους υποψήφιους που θα καθορίσουν το μέλλον του πλανήτη.

323jh43jh2j2677878

Τραμπ ή Κλίντον; Οι Αμερικανοί ψηφίζουν, ο κόσμος ανησυχεί. Photo: AFP. Πηγή: Supplied
v

ΥΣΤΕΡΑ από μια εντελώς ασυνήθιστη προεκλογική εκστρατεία, με σκάνδαλα και αποκαλύψεις, 225 εκατομμύρια Αμερικανών ψηφοφόρων προσέρχονται σήμερα στις κάλπες για να αναδείξουν τον ή την διάδοχο του Μπαράκ Ομπάμα.

Οκτώ χρόνια μετά την εκλογή του πρώτου μαύρου προέδρου στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών, η σημερινή αναμέτρηση είναι βέβαιο ότι θα κερδίσει και αυτή περίοπτη θέση στην Ιστορία, αν και για εντελώς διαφορετικούς λόγους.

Εάν επικρατήσει το φαβορί της αναμέτρησης, η Χίλαρι Κλίντον, θα πρόκειται για την πρώτη γυναίκα που θα βρεθεί στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου. Εάν, πάλι, κάνει τη μεγάλη έκπληξη ο Ντόναλντ Τραμπ, θα είναι η πρώτη φορά που θα ηγηθεί της μεγαλύτερης δύναμης του πλανήτη ένας επιχειρηματίας με μηδενική πολιτική πείρα, που άλλαξε επτά φορές πολιτική ταυτότητα μέσα σε 14 χρόνια.

Οι περισσότερες από τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, λίγες ώρες προτού ανοίξουν οι κάλπες, έκλιναν στην πλευρά της υποψήφιας των Δημοκρατικών, με προβάδισμα από 1% έως 7%, αν και δεν έλειπαν και ορισμένες που έδιναν νικητή τον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο.

Η αποτυχία των δημοσκοπήσεων στο βρετανικό δημοψήφισμα για το Brexit έκανε αρκετά επιφυλακτικούς τους πολιτικούς αναλυτές, αλλά δεν εμπόδισε τις διεθνείς χρηματαγορές να κάνουν χθες «πάρτι», προεξοφλώντας νίκη της Χίλαρι Κλίντον.

Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά.

Οι ΗΠΑ έχουν ένα περίπλοκο εκλογικό σύστημα (το σύστημα των εκλεκτόρων) που στην πράξη σημαίνει ότι μπορεί ένας υποψήφιος να έχει την πλειοψηφία των πολιτειών και να κερδίσει ο αντίπαλός του που θα έχει την πλειοψηφία των εκλεκτόρων.

Αυτό το είδαμε να συμβαίνει στις εκλογές του 2000 όπου ήρθε πρώτος σε ψήφους ο Αλ Γκορ, όμως ο αντίπαλός του, ο Τζορτζ Μπους, εξελέγη πρόεδρος επειδή κέρδισε τους εκλέκτορες της Φλώριδας. 

Το ποιος θα είναι ο νικητής θα το γνωρίζουμε τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης.
v

Η εκλογική διαδικασία

Οι 50 πολιτείες των ΗΠΑ και η πρωτεύουσα Ουάσιγκτον (Περιφέρεια της Κολούμπια -DC) έχουν ορίσει έναν αριθμό «εκλεκτόρων» στο κολέγιο των εκλεκτόρων, περίπου ανάλογο με το μέγεθος της κάθε πολιτείας. Η Καλιφόρνια, που είναι η μεγαλύτερη πολιτεία, έχει 55 εκλεκτορικές ψήφους.

Υπάρχουν 538 εκλέκτορες και για να κερδίσει κάποιος την πλειοψηφία και να γίνει πρόεδρος, θα πρέπει να συγκεντρώσει 270 εκλέκτορες, δηλαδή το ήμισυ συν έναν.

Ουσιαστικά, οι Αμερικανοί ψηφίζουν για τους εκλέκτορες και όχι για τους ίδιους τους υποψήφιους. Ο αριθμός των εκλεκτόρων της κάθε πολιτείας ισοδυναμεί και με τον αριθμό των εδρών που έχει στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία.

Σχεδόν όλες οι πολιτείες –πλην του Μέιν και της Νεμπράσκα– χρησιμοποιούν ένα πλειοψηφικό σύστημα στο οποίο «ο κερδισμένος τα παίρνει όλα». Δηλαδή αν βγεις πρώτος σε μια πολιτεία έστω και μια ψήφο διαφορά, τότε παίρνεις και όλες τις ψήφους του κολεγίου των εκλεκτόρων.

Το «κλειδί» για τη νίκη οποιουδήποτε κόμματος στις προεδρικές εκλογές, είναι να «στοχεύσει» σε συγκεκριμένες πολιτείες που θεωρούνται «πεδία μάχης». Υπάρχουν αρκετές τέτοιες πολιτείες –οι λεγόμενες αμφίρροπες πολιτείες, ή swing states– που στις πρόσφατες εκλογές έχουν «γυρίσει» είτε προς τη μια είτε προς την άλλη πλευρά. Αυτές θα κρίνουν το τελικό αποτέλεσμα.

523jh43jh2j2677835
Χάρτης με τον αριθμό των εκλεκτόρων ανά πολιτεία. Με γαλάζιο χρώμα οι πολιτείες όπου επικράτησαν το 2012 οι Δημοκρατικοί και με κόκκινο χρώμα οι πολιτείες όπου επικράτησαν οι Ρεπουμπλικάνοι. Πηγή: News media
v

Άλλοι υποψήφιοι

Πλην των δύο πρωταγωνιστών, στην εκλογική αναμέτρηση για την προεδρία παίρνουν μέρος άλλοι τέσσερις υποψήφιοι, χωρίς ελπίδες επιτυχίας: ο φιλελεύθερος Γκάρι Τζόνσον, με δημοσκοπικά ποσοστά μεταξύ 4% και 6%, η Πράσινη Τζιλ Στάιν, η οποία κυμαίνεται γύρω στο 2%, και οι συντηρητικοί Ντάρελ Κασλ και Έβαν Μακμάλιν, με ακόμη μικρότερα ποσοστά.

Παράλληλα, με την επιλογή του 45ου προέδρου των ΗΠΑ, οι ψηφοφόροι καλούνται να εκλέξουν τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και να ανανεώσουν κατά το ένα τρίτο τη Γερουσία.

Οι Δημοκρατικοί έχουν βάσιμες ελπίδες να κερδίσουν τις πέντε επιπλέον έδρες που χρειάζονται για να αποκτήσουν πλειοψηφία στη Γερουσία – κάτι που θα τους δώσει τη δυνατότητα να επηρεάσουν καθοριστικά τη σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αντιθέτως, στη Βουλή των Αντιπροσώπων θεωρείται πολύ πιθανό να διατηρήσουν τον έλεγχο οι Ρεπουμπλικάνοι, έστω και με απώλειες, καθώς για να ανατραπεί ο συσχετισμός δυνάμεων, θα πρέπει οι Δημοκρατικοί να κερδίσουν 30 επιπλέον έδρες από όσες ήδη κατέχουν.
v

Οι πρώτες ενδείξεις

Αν και επισήμως οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές διεξάγονται την πρώτη Τρίτη μετά την πρώτη Δευτέρα του Νοεμβρίου, πολλές πολιτείες επιτρέπουν στους ψηφοφόρους να προσέλθουν στις κάλπες νωρίτερα. Μέχρι χθες, υπολογίζεται ότι περί τα 43 εκατ. Αμερικανοί είχαν ήδη ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα.

Λόγω κάποιας παραξενιάς του εκλογικού συστήματος, τρεις οικισμοί στο Νιου Χάμσαϊρ μετρούν πρώτες τις ψήφους τους μόλις το ρολόι δείξει μεσάνυχτα. Τα αποτελέσματα ήταν τα εξής – χωρίς αυτό να σημαίνει τίποτα:

Dixville Notch
Hillary Clinton: 4 votes

Donald Trump: 2 votes
Gary Johnson: 1 vote
Mitt Romney (χειρογράφως): 1 vote

Millsfield
Trump: 16

Clinton: 4
Bernie Sanders (χειρογράφως): 1

Hart’s Location
Clinton: 17

Trump: 14
Johnson: 3
Sanders (χειρογράφως): 2
John Kasich/Sanders (χειρογράφως): 1